Economenclub belicht veerkracht, netwerken en onderzoekskansen voor kleine eilandeconomieën
Willemstad – De Economenclub organiseerde op 22 september 2026 een mini-seminar over de vraag wat kleine eilandeconomieën bijzonder maakt en wat dit betekent voor economische ontwikkeling, beleid en veerkracht. Tijdens de bijeenkomst in Landhuis Zeelandia gingen drie sprekers vanuit verschillende invalshoeken in op de kansen en kwetsbaarheden van kleine eilanden.
Veerkracht en The Conch Paradox
De eerste bijdrage kwam van de Arubaanse econoom Rendell de Kort, naar aanleiding van zijn boek The Conch Paradox: Rethinking Resilience. De centrale gedachte is dat eigenschappen die een systeem lange tijd sterk en succesvol maken, juist een kwetsbaarheid kunnen worden wanneer de omgeving verandert. De Kort gebruikt daarbij de conch als metafoor: de sterke schelp bood gedurende de evolutie bescherming tegen natuurlijke bedreigingen, maar biedt weinig bescherming tegen een mens die het dier eenvoudig uit de schelp kan halen.
Die paradox is volgens De Kort ook herkenbaar in economieën. Kleine eilandeconomieën kunnen zich zeer succesvol specialiseren en optimaliseren voor een bepaalde economische omgeving, maar diezelfde specialisatie kan aanpassingsvermogen beperken wanneer omstandigheden fundamenteel veranderen. Aruba, met zijn sterke toeristische specialisatie, vormde daarbij een herkenbaar voorbeeld. Het onderscheid tussen sterk zijn binnen bestaande omstandigheden en werkelijk adaptief en veerkrachtig zijn wanneer die omstandigheden veranderen stond centraal in de discussie.
Kleine eilandeconomieën en internationale netwerken
Guido Rojer Jr., verbonden aan de University of Curaçao en onderzoeker op het terrein van island-based firms, international business en kleine eilandeconomieën, plaatste Curaçao vervolgens in een breder internationaal perspectief.
Hij liet zien dat kleine eilanden niet simpelweg kleinere versies van grote economieën zijn. Omvang, afstand tot grote markten, beperkte middelen, blootstelling aan externe schokken en sterke sociale en economische netwerken zorgen voor een eigen economische dynamiek. Zijn onderzoek richt zich onder meer op ondernemerschap en bedrijven in eilandcontexten.
Daarbij kwam ook het belang van internationale eilandnetwerken en kennisuitwisseling naar voren. Juist omdat veel kleine eilanden met vergelijkbare vraagstukken kampen, kunnen zij veel van elkaar leren. Internationale samenwerking maakt het mogelijk ervaringen met economische diversificatie, ondernemerschap, klimaat, toerisme en institutionele ontwikkeling met elkaar te verbinden.
Onderzoekskansen voor het Caribisch gebied
De derde bijdrage kwam van dr. Steffen van Heijningen, lokale liaison van ZonMw in het Caribisch gebied. Hij lichtte de mogelijkheden toe om onderzoek en kennisontwikkeling op de eilanden beter te ondersteunen.
ZonMw investeert via onder meer het programma Caribbean Health Research in onderzoek en projecten die zijn toegespitst op gezondheidsvraagstukken in het Caribisch deel van het Koninkrijk. Van Heijningen vervult daarbij een brugfunctie tussen ZonMw en lokale onderzoekers en organisaties en ondersteunt partijen bij het benutten van subsidiemogelijkheden.
Een belangrijk aandachtspunt is dat onderzoeksgeld ook daadwerkelijk bijdraagt aan lokale kennisopbouw. Bij recente ZonMw-regelingen voor de ABCSSS-eilanden geldt bijvoorbeeld dat het grootste deel van het projectbudget lokaal moet worden besteed. Hiermee wordt niet alleen onderzoek gefinancierd, maar ook lokale capaciteit en samenwerking versterkt.
Internationale conferentie op Curaçao in 2027
Van Heijningen wees daarnaast vooruit naar de internationale conferentie “Navigating Challenges, Building Global Resilience: Island Solutions”, die van 6 tot en met 10 juni 2027 op Curaçao zal plaatsvinden.
Deze bijeenkomst biedt opnieuw een gelegenheid om onderzoekers en professionals uit verschillende eilandeconomieën bij elkaar te brengen en oplossingen voor gedeelde uitdagingen uit te wisselen.
Veerkracht vraagt om aanpassingsvermogen
De drie bijdragen brachten daarmee een gezamenlijke boodschap naar voren: kleine eilanden hebben specifieke economische beperkingen, maar beschikken tegelijkertijd over sterke netwerken, kennis en mogelijkheden om van andere eilanden te leren.
Echte economische veerkracht betekent daarbij niet alleen herstellen van bekende schokken, maar vooral het vermogen om zich aan te passen wanneer de omgeving fundamenteel verandert.
Na de presentaties en discussie werd de bijeenkomst afgesloten met een netwerkborrel voor leden en genodigden. De Economenclub kijkt terug op een inhoudelijke en gevarieerde bijeenkomst waarin economische theorie, internationale ervaringen en concrete mogelijkheden voor onderzoek op Curaçao bij elkaar kwamen.
Noot voor de redactie
De Economenclub, officieel de Association of Dutch Caribbean Economists (ADCE), bevordert kennisuitwisseling en discussie over economische ontwikkelingen in Curaçao en het Caribisch deel van het Koninkrijk door middel van lezingen, seminars, onderzoek en netwerkbijeenkomsten.
Bronnen
Economenclub – eventpagina
https://economenclub.com/what-makes-small-island-economies-different/
The Conch Paradox – boekinformatie
https://store.bookbaby.com/book/the-conch-paradox
Guido Rojer Jr. – onderzoek naar island-based firms
https://islandstudiesjournal.org/article/84684-the-impact-of-ceo-characteristics-on-the-international-entrepreneurship-of-small-island-based-firms
ZonMw – Caribbean research / liaison context
https://www.zonmw.nl/nl/nieuws/kwaliteit-van-leven-voor-mensen-met-dementie-op-de-cariben-verbeteren
ZonMw – subsidie ABCSSS-eilanden
https://www.zonmw.nl/en/subsidy/strengthening-public-health-and-well-being-abcsss-islands

Dhr. R. de Kort

dhr. S. Van Heijningen


Kan ik anderen uitnodigen voor de presentatie?